Odsetki za opóźnione świadczenie

Każdy z nas w życiu codziennym styka się z instytucją odsetek. W ramach tego wpisu wyjaśnione zostanie pojęcie odsetek za opóźnienie. Spotykamy się z nimi jako z tak zwaną sankcją za opóźnienie w realizacji świadczenia pieniężnego. Może dotyczyć zarówno obowiązku zapłaty wynikającego z faktury, ale również opóźnienia przy wypłacie zadośćuczynienia.

 

Zgodnie z przepisem art. 481 § 1 kc „Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”. Znamienne w tej regulacji jest to, że przewiduje odpowiedzialność za sam skutek. Nie ma w tym przypadku znaczenia rozmiar szkody czy wina dłużnika w opóźnieniu. Z tego względu powszechnie uważa się, że odsetki mają charakter stymulujący i służą wywarciu na dłużnika presji, by bezwzględnie spełnił świadczenie.

 

Pojawia się pytanie za jaki okres mogą być naliczone odsetki? Zasadniczo odsetki należą się od dnia wymagalności świadczenia. Na przykład za okres od dnia następującego po umówionym terminie, do dnia faktycznej zapłaty. Występują też sytuacje, kiedy data wymagalności nie jest określona poprzez umowę. W szczególności ma to miejsce w przypadku odpowiedzialności za czyn niedozwolony. W świetle utrwalonej linie orzeczniczej zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego, przewidzianego w art. 448 KC, ma charakter bezterminowy, stąd też o przekształceniu go w zobowiązanie terminowe decyduje wierzyciel przez wezwanie dłużnika do wykonania. W związku z powyższym wezwanie wierzyciela decyduje o dacie naliczania odsetek.

 

Kolejna kwestia dotyczy wysokości odsetek. Zgodnie z art. 481 § 2 kc jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Na dzień wprowadzenia niniejszego wpisu odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą 7%. Jednocześnie ustawa reguluje odsetki maksymalne. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, czyli 14 %. Jeżeli więc w umowie zostały ustalone odsetki wyższe, można skutecznie domagać się przed sądem o ich modyfikację do wysokości odsetek maksymalnych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *